قسمت بيروني

معمولاً درب ورودي در كنار ـ كوچه ـ گذرگاه ( گذر ) بازارچه و يا بازار به راهرويي مربوط مي­شود. در مقابل در ورودي يك يا دو اطاق پيش خوان براي مستخدم و يا نگهبان ساخته مي­شود. ضمناً اين مكان محلي جهت پاسخگويي به مراجعين نيز مي باشد . بعد از اين قسمت از راهرو به حياط بيروني مي ­رسيم ، در سمت كوچه و يا گذر محلي به نام اصطبل با گنجايش كافي و با رعايت آخوربندي ،‌ به ويژه انبار علوفه در كنار آن با درب ورودي از گذر مطرح مي باشد . همچنين از حياط بيروني به اصطبل راه جداگانه جهت نگهداري ستوران كه وسيله كار و اياب و ذهاب آن روزگار بوده است از موارد طرح مي باشد .

    در سوي ديگر ، حياط بيروني دو اطاق وسيله زندگي و پذيرايي ميهمانهاي بيگانه و نامحرم . در جوار آن بيوتات كوچكي كه شامل آبريزهاي توالت ، منبع و چاه آب و همچنين آشپزخانه ( مطبخ ) و يا آبدارخانه ساخته مي شد . در حياط بيروني حوض آب و باغچه هاي مصفا نيز مورد توجه بود .

قسمت اندروني

    ارتباط قسمت بيروني و اندروني به وسيله راهرويي انجام مي ­شود. اين راهرو از ناحيه حياط ( بيروني به اندروني ) داراي درب ورودي مي باشد. ساختمانهاي قسمت اندروني به شكل شمالي ـ جنوبي و يا شرقي ـ غربي نسبت به گذرگاه دومي نيز مورد نظر مي باشد كه طرح آن نسبت به تعداد افراد خانواده به وجود مي آيد .

    تالار: اين فضا بزرگترين و زيباترين قسمت اينگونه ساختمانها را تشكيل مي دهد و به نام (شاه­نشين) نيز معروف مي باشد و معمولاً به وسيله چند پله از سطح زمين به راهرويي مربوط مي­شود. پنجره هاي رو به حياط در ابعاد متناسب و از نوع كارهاي چوبي منبت و گره ساخته مي­ شود. وجود پنجره ها در تعداد 5 يا 7 عددي مورد توجه بوده كه اين اطاق و تالار به نام اطاق پنج و يا هفت دري نيز مشهور مي باشد. سقف اطاق قاب سازيهاي چوبي و يا گچبري و آينه كاري ، رف و پيش بخاري­سازي همراه با نقاشي و رنگ روغن از جمله كارهاي تزئيني اين فضا مي باشد .

مقابل تالار ، اتاق انتظار مي باشد كه محلي موقت براي برخي از مراجعين است. در جلوي فضاي تالار ايوان سرپوشيده بر روي دو يا چند ستون سنگي و يا چوبي اتكا دارد . زير اين فضاها زيرزمين جهت حوضخانه و محل استراحتگاه در تابستان منظور مي ­شود. تهويه در اين قسمت به وسيله كانالهايي از بادگيرهاي مرتفع صورت مي گيرد. در مقابل تالار چندين اطاق به وسيله راهرو مياني از يكديگر تفكيك مي شوند. اين اطاق ها وسيله زندگي و خواب براي فرزندان كوچك و بزرگ و همچنين والدين مطرح و طراحي مي ­شود.

بیرونی و اندرونی
بیرونی و اندرونی

    در اين قسمت ها زيرزمين جهت انباري و نگهداري مواد غذايي و همچنين براي آلنگ كردن ميوه ها از سقف آنها مورد توجه و استفاده مي باشد. تهويه هوا به وسيله هواكش ها كه از درون ديوارها به وسيله كانالها كه به صورت عمودي در ديوارها تعبيه شده است، صورت مي گيرد. از طرف ديگر يك سمت حياط ، جهت بيوتات اندروني شامل مطبخ ( آشپزخانه ) چاه و منبع آب ، توالت (مستراح) همچنين محلي براي نگهداري گوسفند و لانه ماكيان پيش بيني مي­ شود.

    در مقابل بيوتات و در جهت آفتابگير حياط گلخانه و يا نارنجستان در شكلي بسيار مطلوب با پنجره هاي بزرگ تعبيه مي­ شود.

    از خصوصيات حياط اندروني درِ خروجي و يا ورودي از ناحيه كوچه و گذرگاه ديگري مي باشد كه اصطلاحاً اين در را در ( پشتي ) مي گويند. اين درب ارتباط حياط بيروني و اندروني را از يكديگر جدا مي­ سازد. ضمناً در مواردي بنابر روابط و علايق خانوادگي و يا بنا به پاره اي از مسائل زندگي و قومي جهت زندگي فرزند پسر و همسر و يا دختر و همسرش در ساختمان اندروني ثاني و يا دومي در كنار اندروني بزرگ با اصول فضاهاي لازم به وجود مي آيد .

اين اندروني به وسيله راهرويي متصل به اندروني بزرگ مي ­شود و داراي در ورودي و خروجي به كوچه و يا گذر نيز مي باشد. نماسازيها در اين بناها اكثراً گلچين هاي آجري و يا كاشي و آجر و يا طاق هايي در حالت پوششهاي سنتي در سقفها و ايوان گچبري و آينه كاري، درها و پنجره ها اكثراً با منبت و گره سازي همراه مي ­باشد كه در مجموع كارهاي هنري بسيار بديعي را به وجود مي آورد .

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *